INTRANET / Depolama / SAN

Storage Area Network (SAN) and SAN Protocols
Depolama Alan Ağı ve Protokolleri:

Veri depolama gereksinimi, önceki dönemlerde her sunucuya bağlı bir sabit disk veya teyp sürücüsü ile çözümlemekte idi ve doğrudan bağlantılı veri depolama (Direct Attached Storage-DAS) olarak adlandırılmaktaydı. Günümüzde ise daha esnek, daha güvenilir ve kolay yönetilebilir depolama çözümleri kullanılmaktadır. Bu sayede, sistemlerin verimli ve mali açıdan uygun olması, verilerin depolanması ve paylaşılması açısından zaman tasarrufu, kritik görev uygulamalarında donanım arızası endişesinin nispeten daha az duyulması, performans kayıplarının en aza ingirgenmesi vb gibi faydalar elde edilmiştir.

İşte tüm ihtiyaçlar ve bahsi geçen yararların elde edilmesi için,  IT sektörü, ihtiyaç duyulan ağ esaslı bağlantıyı sağlamak için veri depolama ağlarını (SAN) geliştirmiştir. SAN’lar depolama cihazlarının ve alt sistemlerinin bir çok sunucuya eş zamanlı olarak bağlanmasını sağlamaktadır. Bu sayede, veri trafiğinde tek bir arıza noktası oluşturabilecek sunucu ihtimali ortadan kalkmaktadır. En büyük avantajı, depolama cihaz ve alt sitemlerinin, bunları kullanan sunuculardan uzak mesafelere esnek bir şekilde yerleştirilebilmesine olanak tanımasıdır. SAN’ların diğer önemli altyapı uygulaması da, depolama kaynaklarını merkezi bir yönetim altında birleştirerek veri havuzlarını oluşturması ve sonra gerektiğinde sanal depolama ortamı olarak bölümleyebilmesidir. Bu sayede yöneticiler tüm sistemler tarafından aynı anda kullanabilecek depolama kaynakları oluşturabilir ve kriz oluştuğunda depolama sürüm yükseltmesi yapma zorunluluğundan kurtulabilir. Son olarak SAN'lar "High-Available" (yüksek oranda kullanılabilirlik) bilgi işlem altyapıları oluşturmayı sağlar. "High-Available" düzeyi yedek sunucuları veya kümeleri ifade etmektedirr; SAN teknolojisi kullanım düzeyine yönelik her türlü tehdide karşı kapsamlı bağlantı düzeyi seçenekleride sağlayabilir.
Depolama alan ağlarının bileşenlerinden söz etmek gerekirse bunlar;

• Sunucular ve donanım
• Veri depolama ağı alt yapısı-donanım
• Disk depolama-donanım
• Teyp depolama-donanım
• Yönetim yazılımları

Farklı üreticilerden alınan ve farklı işletim sistemleri üzerinde çalışan birden fazla sunucu, bir veri depolama ağına bağlanabilir. Maliyet ve performans gereksinim duyulan sunucu ve işletim sistemlerinin sayısına bağlı olmaktadır. Sunucuların veri depolama ağına bğlanmasının en yaygın yolu fiber optik ortamdır. Bunun yanısıra veri depolama ağı ile tek yada çift bağlantı yapılabilmektedir. Her iki bağlantının aynı anda kullanılması performansı son derece yükseltmektedir.

Herhangi bir veri depolama ağı alt yapısı, verilerin bu ağ içerisinde hareket etmesini sağlayan donanım, kablolama ve yazılım bileşenlerinden meydana gelmekte ve fabric olarak  isimlendirilmektedir. Bu ağın içerisinde cihaz ve alt sistemlerinin birbirlerine bağlanması sunucu adaptörleri (HBA-Host Bus Adaptor) ve fiber kanal anahtarlar (SAN Switch) tarafından gerçekleşmektedir. Anahtarlar, verilerin mümkün olduğunca etkin bir biçimde doğru cihazlar arasında gidip gelmesini ve sorunlu bağlantıların devre dışı bırakılmasını sağlamakta ve bağlantı sayısını arttırmaktadır. İhtiyaçlar arttığında, veri depolama ağları kolaylıkla genişletilebilmektedir.

Veri depolama ağları, her bir sunucunun veri depolama sistemi ile bir teyp yedekleme kütüphanesi arasında yüksek hızlı ve doğrudan fiber kanal bağlantısı sağlayabilir. Bunun anlamı, yerel ağın, bundan böyle yedekleme ve geri yükleme sürecinde verileri taşımak için kullanılmayacağı, böylece yerel ağ üzerindeki hizmetler ve kullanıcılar için performans›n arttırılmasıdır. Bu tür teyp depolama uygulamas›, yerel ağdan bağımsız (LAN-free) yedekleme çözümü olarak anılmaktadır. Kısa zamanda fazla veri depolanmasını sağlamakta ve merkezi bir yönetime olanak vermektedir.         

Disk depolama sistemleri (RAID sistemleri) tarafından yapılır. Bunlar, sunucuların veriye ulaşmak ve depolamak için erişim sağladıkları cihazlardır. Veriler, veri depolama sistemi üzerindeki RAID ile yapılandırılan her bir disk sürücüsüne yazdırılır ve böylece, tek tek disk arızalarına karşı korunma sağlanır. Konfigürasyon ve optimizasyon, kullanım istatistikleri elde edilebilir. Arızalardan kaçınmak için bilgiyi yeniden yönlendirilebilir.

SAN yazılımları, depolama ağlarının önemli bir bileşenidir. SAN yazılımı, işletim sistemleri, dosya sistemleri ve sunucularda kullanılan veritabanı sistemlerinden başlayarak volume manager, aygıt sürücüleri ve ağ anahtarlarındaki ve hub'lardaki kontrol yazılımı gibi unsurları da içermektedir. Tüm veri depolama alt yapısı otomatik olarak izlenebilir ve yönetilebilir. Verilere erişim ve süreklilik oranı artar.

Bu çerçeve içerisinde günümüzde bir çok SAN teknolojisi içerisinde, fiber kanal teknolojisi, yüksek hızlı ethernet teknolojileri, SCSI ve iSCSI gibi popüler teknolojiler ile FICON mimari tabanlı IBM in fiber optik ESCON protokolü gibi protokoller kullanılmaktadır.

tipik SAN mimarisi.

SAN teknolojisinde kullanılan temel protokoller ve teknolojiler aşağıdaki gibi sıralanabilir;

• FCP: Fibre Channel Protocol
• FCIP: Entire Fibre Channel Frame Over IP
• iFCP: Internet Fibre Channel Protocol
• iSCSI: Internet Small Computer System Interface
• iSNS: Internet Storage Name Service
• NDMP: Network Data Management Protocol
• SAS: Serial Attached SCSI
• SCSI: Small Computer System Interface