ERİŞİM / Kablosuz / WLAN

WIRELESS LOCAL AREA NOTWORK
Kablosuz Yerel Alan Ağı

Kablosuz yerel alan ağları (WLAN), iki yönlü geniş bant veri iletişimini sağlayan ve fiber optik yada bakır kablo gibi veri iletimi sağlayan ortamlar yerine telsiz frekansı (radio frequency; RF) veya kızılötesi işınları kullanan bir teknolojidir. Günümüzde mevcut kablolu LAN’lara alternatif yada ilave olarak kullanılmaktadırlar. Ayrıca kablolu LAN’ların tüm özelliklerine de sahiptirler. WLAN uygulamaları, ev, bina, kampus, büyük alışveriş merkezleri, oteller, tren istasyonları ve hava alanları gibi bir çok ortamda  gerçekleştirilmektedir. WLAN sistemleri iş adamları, yöneticiler, çalışanlar, küçük işletmeler, orta ölçekli işletmeler ve bireysel kullanıcılar gibi büyük bir kesime internet ve üyesi oldukları kurumsal ağa (İntranet) mobil olarak bağlanma imkanı sağlamaktadır. Ayrıca, WLAN sistemleri kullanıcılara mekandan bağımsız olarak kolay bir kablosuz ağ kurulumu ve geniş bant veri iletimi imkanı sunmaktadır.

WLAN sisteminin temel olarak çalışma prensibine bakacak olursak; fiziksel bir bağlantıdan bağımsız olarak, bir noktadan başka bir noktaya bilgi iletimini RF yada optik ışınlar kullanarak sağlamaktadır. Radyo dalgaları genelde radyo taşıyıcıları olarak anılırlar, çünkü basit mantıkla, uzak bir alıcıya enerji transferi yaparlar. İşlem, taşıyıcının iletilen bilgi tarafından modüle edilmesiyle sağlanır. Bu şekilde veri dalga üzerine oturtulduktan yani taşıyıcıya modülasyon bilgisi eklendikten sonra artık radyo sinyali tek bir frekans değil, modülasyonun hızına göre belli bir frekans genişliğinden ibarettir. Bir çok radyo taşıyıcı, farklı radyo frekanslarını kullandıkları taktirde aynı ortamda birbirlerini etkilemeden bilgi taşıyabilirler. Radyo alıcısının istenilen veriye odaklanması, o verinin iletildiği radyo taşıyıcısının frekansına ayarlanması, diğer taşıyıcı frekanslarının filtrelenmesi işlemiyle olur.

Standart bir WLAN konigürasyonunda, Erişim Noktası (Access Point) diye adlandırılan alıcı-verici cihaz (transceiver), bir Ethernet kablosuyla kablolu networke bağlanır ve WLAN'la kablolu network arasında, verinin transferi için köprü görevi görür.  Tek bir erişim noktası, yaklaşık 250 kullanıcının, içeride 100 metre dışarıda 300 metre çapında bir alanda kablosuz olarak bilgi transferi yapmasına imkan verir.

Kullanıcılar WLAN'a kablosuz LAN adaptörleriyle erişim sağlarlar. Bu adaptör uygulamaları, laptoplar için PCMCIA kartları, desktoplar için PCI, ISA kartları veya USB portuna bağlanmış harici cihazlar şeklindedir. WLAN adaptörleri, network işletim sistemi ve radyo dalgaları arasında, sahip oldukları antenler aracılığıyla bir arayüz sağlarlar ve network işletim sistemi bu bağlantının kablosuz tabiatından haberdar olmadan, normal bir kablolu network mantığıyla çalışır.

Wireless iletişim çeşitleri çok çeşitlidir.  Günümüzde kullanılan kablosuz iletişim çeşitlerini aşağıdaki şekilde görebilirsiniz.

Özellikle uzak mesafelerde ağın genişletilmesi ihtiyacı duyulduğunda kablosuz ağlar en uygun seçenek olarak görünmektedir. Ethernet kablolamada maksimum kablo segment boyu 100 metre olarak sınırlandırılmıştır. 100 metreden daha uzak mesafelerde sinyallerin yeniden güçlendirilmesi gerekmekte ve araya yineleyici (repeater), dağıtıcı (hub) ya da anahtarlayıcı (switch) gibi ağ cihazlarının koyulması gerekmektedir. Diğer bir seçenek olarak maksimum 3 km mertebesindeki mesafelerde fiber-optik kablolama tercih edilebilir ancak hem mesafenin 3 km ile sınırlı olması, hem kurulum ve yönetim zorluğu, hem de maliyetleri nedeniyle özellikle 1 Gbps gibi yüksek bir hıza ihtiyaç yok ise fiber çözümler mantıklı olmamaktadır. Bu nedenle uzak mesafelerde yüksek performanslı bir iletim için kablosuz ağ çözümleri en uygun tercih olacaktır.

Kablosuz ağların tercih edilmesi gereken diğer bir durum da özellikle restorasyon yapılan tarihi binalar gibi kablolama yapmanın mümkün olmadığı yerlerdir. Yine otel uygulamalarında, kablolamanın bazı odaların geçici olarak kapanmasına gerektirmesi, kablolama işleminin müşteri memnuniyetsizliğine yol açması nedeniyle kablosuz çözümler tercih edilmektedir. Kablosuz çözümlerin bu ortamlarda diğer bir avantajı da her odaya tek tek kablo çekmek yerine koridora koyulacak bir ya da birkaç tane kablosuz erişim noktası (access point) ile ağ erişiminin düşük maliyetli olarak sağlanabilmesidir. Kablosuz ağların giderek yaygınlaşmasının nedenlerinden biri de yapılan yatırımın korunmasıdır. Özellikle bulunduğu ortamda geçici olarak bulunan müşteriler yerlere kablo yatırımı yapıp, bu yaptıkları yatırımı taşıyamadıklarından kablosuz ağlara yatırım yapıp yeni gittikleri yerde birkaç saat içinde ağı tekrar işler hale getirmeyi tercih etmektedirler. Yine fuar, sergi alanı gibi geçici İnternet ve ağ hizmetlerine erişim gerektiği durumlarda kablosuz ağ teknolojileri en uygun çözümdür.

WLAN sistemleri kurulurken göz önüne alınması gereken bir takım kriterler söz konusudur. Bunlara kısaca değinecek olursak;

• Bantgenişliği İhtiyacı:

Kullanıcıların yüksek bant genişliği ihtiyacı var ise 54 MBps bantgenişliği sağlayanteknolojiler tercih edilmelidir.

• Konumlandırma ve Kullanıcı Performansı:

Müşterilerin yatırımlarını doğru yönlendirmek ve optimal ağ kullanımı elde edebilmek
için bölge incelemesi (site survey) denilen işlem mutlaka yapılmalıdır. Bölge incelemesinde erişim noktaları üzerinde kullanıcı sayılarının ve trafik miktarının uygun olarak dağıtılması gerekir.

• Kapsama Alanı:

Kablosuz ağ standartları farklı frekanslarda çalışmaktadır. 802.11a standardı 5 GHz'de çalışırken, 802.11b ve 802.11g teknolojileri 2.4 GHz frekansında çalışmaktadır. Düşük frekansta kapsama alanı daha geniştir.

• Ölçeklenebilirlik:

Erişim noktaları ve kablosuz köprülerin planlaması yapılırken ağın büyüme ihtimalleri
de göz önüne alınmalıdır. Doğru öngörüler ile ağın gelecekte alacağı şekil, kullanıcı sayıları kestirilmeli ve bu doğrultuda ürünlerin ve kapsamanın limitlerde kullanımından kaçınılmalıdır.

• Güvenlik:

            Wireless ağlarda kablolu ağlar gibi güvenlik özelliklerine sahiptir. Müşterinin iş büyüklüğü, veri niteliği gibi kriterlerine göre farklı güvenlik çözümleri gerçekleştirilebilir. Statik ve Dinamik WEP (Wired Equivalent Privacy) şifreleme, kimlik sorgulama amaçlı EAP (Extensible Authentication Protocol) türevlerinin kullanımı, bölgeden-bölgeye VPN gibi çok çeşitli güvenlik seçenekleri mevcuttur.

• WLAN Standartları:

            Kablosuz ağ standartları IEEE (The Institute of Electrical and Electronic Engineers) 802 çalışma grubu tarafından belirlenmiştir. Günümüzde kullanılan teknolojiler 802.11b, 802.11a ve 802.11g 802.11x standartlarıdır ancak bunların da ötesinde standartlar için çalışmalar devam etmektedir.
802.11 standartları ISM (Industrial-Scientific-Medical) bantları olarak da adlandırılan 2.4 GHz (2.4 - 2.4835 GHz UHF) frekans bandı ile 5 GHz (5.15 - 5.825 GHz SHF) bandında çalışır. Bu frekans tayfları lisanssızdır ancak bazı ülkelerde 5 GHz bandının kullanımına birtakım kısıtlamalar getirilmiştir.

• 802.11b:

802.11b standardı WLAN teknolojileri için ilk yayınlanan standarttır ve bütün dünyada kullanımı hızla yaygınlaşmıştır. 802.11b standardı 2.4 GHz bandında, 11 Mbps bantgenişliği sunan bir teknolojidir. Dağıtık tayf (spread spectrum) tekniğini kullanır. Sahip olduğu 11 kanallı yapıda örtüşmeyen üç kanal bulunmakta bu sebeple üç adet erişim noktası aynı yerde farklı frekanslarda tutularak bantgenişliği üç katına çıkarılabilmektedir.

• 802.11a:

802.11a standardı 5 GHz bandında 54 Mbps bantgenişliğisunan WLAN teknolojisidir. 802.11a Ortogonal Frekans Bölmeli Çoğullama (OFDM - Orthogonal Frequency- Division Multiplexing) prensibini kullanır. OFDM ile 48'i veri iletimi için 4'ü hata denetimi için kullanılan toplam 52 kanal tanımlanır. Örtüşmeyen kanal sayısı 802.11b'deki 3'e karşılık burada 8'dir. Ancak komşu kanallar arası girişim etkisi nedeniyle bu kanalların tümü kullanılamaz. 802.11a teknolojisi, ülkemizin de aralarında bulunduğu birçok ülkede sivil amaçlar için kullanımı kısıtlanan 5 GHz bandında çalışması nedeniyle kullanılamaz durumdadır.

• 802.11g:

802.11g standardı, 802.11a'yı kullanamadıkları için 802.11b'nin sunduğu 11 Mbps hızı ile yetinmek durumunda kalan ülkelerin bantgenişliği ihtiyacını karşılamak üzere her iki teknolojinin elverişli yönlerinin birleştirilmesiyle oluşturulmuş yeni bir teknolojidir. Teknolojik olarak 2.4 GHz bandında çalıştığı için onun özelliklerini taşır ancak toplam 54 Mbps bantgenişliği sunar. 802.11b ile 802.11g geriye dönük uyuma sahiptir yani ki teknoloji aynı yerde çalışabilir. Ülkemizde 2004 yılı bağından itibaren 802.11g ürünleri yaygın olarak kullanılmaktadır.

• 802.11x:

Frekans atlamalı dağınık spekturum (Frenquency Hopping Spread Spectrum) ve düz sıralı dağınık spektrum (Direct Sequence Spread Spectrum) prensibini kullanır ve 2.4 GHz bandında çalışır. Çalışma prensibi dışında 802.11b standartından farkı yoktur.

WLAN Teknolojilerinin avantajlarından bahsetmek gerekirse;

1. Mobil iletişim: WLAN Sistemleri kullanıcılarına kapsama alanı dahilinde hangi noktasında olursa olsunlar, hareket halinde dahi gerçek zamanlı bilgi erişimi sağlar. Bu hareket serbestisi çalışanlar için işyerlerinde büyük kolaylıklar sağlar.
2. Hızlı ve kolay kurulum: WLAN sistemleri kablosuz olmanın avantajlarını kullanarak kablo çekmenin zor, pahalı veya imkansız olduğu yerlerde kolay ve düşük maliyetli iletişim imkanı sağlamaktadır.
3. İşletme esnekliği ve genişletilebilirlik: WLAN sisteminde bilgisayarların montaj yerlerini belirlemeye ve kablolamaya ihtiyaç duyulmaz. Çünkü bilgisayarların kapsama alanı içinde olması yeterlidir. Kullanıcı sayısının ve yerinin (konumunun) değişken olduğu ortamlar için WLAN sistemleri oldukça elverişlidir. Ayrıca, sisteme yeni kullanıcıların katılması durumunda da ilave malzeme ve işçilik harcaması gerekmemektedir. Kablosuz erişim özelliğine sahip bir cihaz sisteme kolaylıkla dahil edilebilir veya çıkarılabilir. Dağınık yapıya sahip işletmeler için binalar arası kablosuz bağlantı gerçekleştirilebilir. WLAN sistemleri, ağ yöneticileri açısından bakıldığında kablo döşemeden ağ kurabilme veya mevcut ağda ihtiyaca göre kolayca değişiklik yapabilme imkanları sunmaktadır.
4. Maliyet kazancı: Kablosuz ağlar kurulacak sisteme göre değişmekle birlikte genellikle kablolu ağlara göre daha düşük maliyetlidir. Çünkü kablo maliyeti ve kablolama işçiliği ücreti yoktur. WLAN sistemlerinde kullanılan AP ve NIC kartlarının maliyeti ise her geçen biraz daha azalmaktadır. Genellikle spektrum kullanımı da ücretsizdir. Esnek ağ ihtiyacını karşılamada ve geçici ağ kurulumlarında WLAN sistemleri maliyet kazancı sağlar.

Kablosuz ağ teknolojileri gördüğünüz üzere, ağınızın ve uygulamalarınızın ihtiyacı doğrultusunda farklı frekanslarda, farklı hızlarda, farklı koşullarda çalışabilecek şekilde esnek bir yapıya sahiptir. Günümüzün geleneksel kablolu ağlarının kullanıldığı her noktada kablosuz ağ teknolojileri de kullanılabilir, kullanıcıların verimliliğinin ve üretkenliğinin arttığı etkin kompozit ağlar kurulabilir.
Cisco kablosuz ve mobilite ürünleri ile çalışanların şirket ağına heryerden bağlanabilmesi sağlamaktadır. Cisco çözümleri kurumların kablosuz ağ teknolojilerinden en iyi şekilde yararlanabilmelerini sağlarken maliyetleri azaltmalarını ve verimliliklerini artırmalarını sağlıyor. Bu amaç doğrultusunda, Cisco Aironet® Serisi bina içi ve bina dışında kullanılabilen kapsamlı bir WLAN ürün çeşidine sahiptir:

The Cisco Aironet 1100 Serisi Erişim Noktası:
Aironet 1100 Series Access Point:
Cisco Aironet 1100 Serisi Erişim Noktası uygun maliyetli ve yükseltilebilir kablosuz LAN çözümü sunar. Cisco Aironet 1100 Serisi'nin IEEE 802.11g ve IEEE 802.11g'ye yükseltilebilen IEEE 802.11b sürümü bulunmaktadır. Cisco Aironet 1100 Serisi kablosuz ağlar için esneklik ve yatırım koruması sunar. IEEE 802.11g sürümü ile 54 Mbps veri aktarımı hızı elde edilirken 802.11b cihazları ile tam bir uyumluluk sergiler. Daha yüksek performans için sadece 802.11g istemcileri ile çalışacak şekilde de yapılandırılabilir.

Cisco Aironet 1200 Serisi Erişim Noktası:
Aironet 1200 Series Access Point:
Cisco Aironet 1200 Serisi Erişim Noktası yüksek performans, güvenlik, yönetilebilirlik ve esneklik sunan bir üründür. Modüler tasarımı ile Cisco Aironet 1200 Serisi Erişim Noktası aynı anda 2.4 ve 5 GHz frekanslarında 54 Mbps'ye varan aktarım hızı sağlar. IEEE 802.11a, 802.11b ve 802.11g standartları ile uyumludur. Çeşitli yapılandırma ve yükseltim seçeneklerine sahip olan Cisco Aironet 1200 Serisi Erişim Noktası karışık frekans ve karışık ortamlarda çeşitli istemcileri destekler. Desteklediği standartlar tek tek kullanılabileceği gibi tümü aynı anda da kullanılabilir. Cisco Aironet 1200 Serisi Erişim Noktası esneklik ve yatırım koruması sunar.

Cisco Aironet 350 Serisi İstemci Bağdaştırıcıları:
Aironet 350 Series Client Adapters:
Kablosuz ağ istemcileri kullanıcıların kablosuz ağlara istedikleri yerden bağlanmaları ve üretkenliği artırmaları açısından büyük önem taşır.

Cisco Aironet Wireless LAN İstemci Bağdaştırıcıları:
Aironet Wireless LAN Client Adapters:
Kablosuz LAN istemci bağdaştırıcıları kullanıcıların bina içerisinde her yerden şirket ağına bağlanabilmelerini sağlayarak verimliliği artırıyor. Kablosuz istemci bağdaştırıcıları çeşitli cihazların kablosuz erişim noktalarına bağlıyor. Aironet Wireless LAN istemci bağdaştırıcıları Cisco Aironet altyapısında mükemmel bir performans sunuyor. Cisco kablosuz istemci bağdaştırıcıları, CardBus, PCMCIA ve PCI form faktörlerinde elde edilebiliyor. 802.11a, 802.11b ve 802.11g ağlarında çalışabiliyor. Kablosuz ağ bağdaştırıcıları ile yeni çalışanlar ağa kolaylıkla eklenebiliyor, geçici çalışma grupları oluşturulabiliyor, konferans salonlarında kullanıcılara İnternet erişimi sağlanabiliyor.

Cisco Aironet Anten ve Aksesuarları:
Aironet Antennas and Accessories:
Wireless LAN uygulamaları farklıdır. Bina içi bir çözüm uygularken yapı materyalleri, bina içi bölmeler ve boyutlar önem taşır. Binadan binaya çözümlerde ise mesafe, fiziksel engeller ve aktarım noktası sayısı önem taşır. Cisco kablosuz ağlarda en iyi çözümleri sunmayı amaçlamaktadır. Bu yüzden kablosuz ürün üreticileri arasında en kapsamlı anten, kablo ve aksesuarlara sahip üreticidir. Direkt ve omnidirekt antenler, düşük kayıplı kablolar, montaj donanımları ve diğer aksesuarlar kablosuz çözüme en iyi uyacak şekilde seçilebilir.

Cisco Aironet 5 GHz 54Mbps WLAN İstemci Bağdaştırıcısı (CB20A):
Aironet 5GHz 54 Mbps Wireless LAN Client Adapter (CB20A):
Cisco Aironet® 5 GHz 54 Mbps Wireless LAN istemci bağdaştırıcısı IEEE 802.11a uyumludur. UNII-1 ve UNII-2 bantlarında çalışır. Cisco Aironet 1200 Serisi 802.11a erişim noktası ile kullanılabilir.
Wireless teknolojilerinde birer dezavantaj olarak görülen güven, frekans kirliliği, dolaşım hak ve ücretlendirmeleri, mesafe ve mobil cihaz kısıtlamaları gibi konular Cisco wireless çözüm ve ürünleri sayesinde problem olmaktan çıkmaktadır.